Co i gdzie zjeść w Modenie? Kulinarny przewodnik po mieście balsamico

9 maja 2026

Modena to miasto, w którym jedzenie jest nie tylko codziennością, ale też częścią tożsamości i kultury mieszkańców. W tym niewielkim  mieście położonym w sercu regionu Emilia-Romania, który od wieków słynie z wybitnej kuchni, wszystko kręci się wokół jedzenia: od prostych, domowych dań, po produkty znane na całym świecie. To właśnie stąd pochodzi legendarny Aceto Balsamico Tradizionale di Modena, dojrzewający latami w drewnianych beczkach, ale także dania, które stały się symbolami włoskiej gastronomii. Spacerując po mieście, trudno oprzeć się zapachom unoszącym się z trattorii i osterii – od świeżo wyrabianego makaronu po dojrzewające sery i wędliny. To bezsprzecznie idealne miejsce na kulinarną podróż i punkt na mapie gastronomicznych podróży, którego nie możecie przeoczyć. W moim przewodniku zabiorę Was w kulinarną podróż po Modenie: od klasycznych smaków regionu, przez restauracje, które miałam okazję odwiedzić, aż po miejsca, gdzie powstaje najsłynniejszy ocet balsamiczny świata.

CO ZJEŚĆ W MODENIE? REGIONALNE PRODUKTY I DANIA

OCET BALSAMICZNY  ACETO BALSAMICO DI MODENA Jednym z najbardziej charakterystycznych produktów regionu jest Aceto Balsamico di Modena – słynny ocet balsamiczny z Modeny, którego tradycja sięga średniowiecza. Powstaje z gotowanego moszczu winogronowego, który dojrzewa przez lata w drewnianych beczkach, dzięki czemu zyskuje gęstą konsystencję oraz słodko-kwaśny, intensywny smak. W Modenie traktowany jest jak dobro narodowe – dodaje się go nie tylko do sałatek, ale także do serów, mięs, truskawek czy nawet lodów. Prawdziwy ocet balsamiczny z Modeny posiada chronione oznaczenie pochodzenia i jest jednym z najważniejszych symboli kulinarnych miasta.

PROSCIUTTO DI MODENA DOP Prosciutto di Modena DOP to tradycyjna dojrzewająca szynka produkowana w regionie Modeny, posiadająca chronione oznaczenie pochodzenia DOP. Wytwarzana jest wyłącznie w wybranych miejscowościach położonych u podnóża Apeninów, gdzie szczególny mikroklimat sprzyja naturalnemu dojrzewaniu mięsa. Proces produkcji trwa co najmniej 14 miesięcy i odbywa się bez użycia konserwantów, zgodnie z wielowiekową tradycją. Szynka wyróżnia się delikatnym smakiem, lekką słodyczą oraz charakterystycznym aromatem.

GNOCCO FRITTO to jedno z najbardziej charakterystycznych dań ulicznych regionu. Są to lekkie, puszyste kawałki ciasta, które po usmażeniu tworzą puste w środku „poduszki”. Gnocco fritto najczęściej podawane jest z lokalnymi wędlinami, takimi jak prosciutto czy mortadela, a także z serami i winem.

COTECHINO to tradycyjna, długo gotowana kiełbasa wieprzowa. Przygotowuje się ją z mielonego mięsa, skóry wieprzowej i przypraw, co nadaje jej charakterystyczną, miękką i lekko galaretowatą konsystencję. Najczęściej podaje się ją na ciepło, pokrojoną w grube plastry, w towarzystwie soczewicy.

ZAMPONE to tradycyjny specjał kuchni modeńskiej przygotowywany z farszu wieprzowego doprawionego przyprawami i umieszczanego w skórze przedniej nogi świni. Danie powstało w XVI wieku i do dziś pozostaje jednym z symboli kulinarnych Modeny. Zampone gotuje się przez kilka godzin, a następnie podaje najczęściej z soczewicą lub puree ziemniaczanym.

TORTELLINI to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Modeny — niewielkie pierożki z cienkiego ciasta jajecznego, wypełnione aromatycznym farszem mięsnym. Tradycyjnie tortellini przygotowywano ręcznie: z prostych składników – mąki i jaj – wyrabiano ciasto, które następnie cienko rozwałkowywano, krojono na małe kwadraty i nadziewano. Klasycznie podaje się je in brodo, czyli w gorącym bulionie, ale  popularne są także wersje „na sucho”, serwowane z sosem śmietanowym lub ragù.

AMARETTI DI MODENA to tradycyjne ciasteczka migdałowe. Przygotowywane są z mielonych migdałów, cukru i białek jaj, często z dodatkiem gorzkich migdałów lub aromatu amaretto, który nadaje im charakterystyczną, lekko wytrawną nutę. W Modenie amaretti mają zazwyczaj delikatnie chrupiącą skórkę i miękkie wnętrze. Podaje się je jako deser, dodatek do kawy albo składnik innych słodkości.

CRESCENTINA (TIGELLA) z Modeny to jedno z najbardziej charakterystycznych dań Apeninów – proste, okrągłe pieczywo przygotowywane z mąki, wody i soli. Tradycyjnie wypiekane było między glinianymi krążkami, często z dodatkiem liści kasztanowca, które nadawały mu delikatny aromat. Wyróżnia je chrupiąca skórka i miękkie wnętrze, a najlepiej smakuje na ciepło – przekrojone i wypełnione klasycznym farszem zwaným „pesto” (smalec, czosnek, rozmaryn, Parmigiano Reggiano) lub podawane z wędlinami, serami, a nawet na słodko, np. z dżemem.

GDZIE ZJEŚĆ W MODENIE? POLECANE MIEJSCA

MERCATO STORICO ALBINELLI, Via Luigi Albinelli 13

To właśnie tutaj zaczęliśmy naszą kulinarną podróż po Modenie, bo trudno o lepsze wprowadzenie do lokalnych smaków niż targ z jedzeniem. Mercato Storico Albinelli, otwarty w 1931 roku, to najstarszy zadaszony targ w Modenie i jeden z najpiękniejszych we Włoszech. Utrzymany w stylu secesyjnym, z charakterystyczną fontanną pośrodku, od lat stanowi ważny punkt życia miasta i został uznany za zabytek. Spacerując między stoiskami, można zobaczyć wszystko, co definiuje kuchnię regionu — od makaronów, warzyw po wędliny i sery. Można też usiąść w specjalnej gastronomicznej strefie, gdzie lokalne produkty i dania serwuje tu kilka restauracji.  Ja z karty lokalnych przysmaków wybrałam wyśmienite wędliny, caponatę, piadinę z szynką, serem i rukolą oraz kanapkę z porchettą. Każda z tych rzeczy była prosta, ale wyrazista w smaku — dokładnie taka, jakiej można się spodziewać po włoskiej kuchni opartej na doskonałym produkcie.

OSTERIA DI MODENA ROSSI, Via Castelmaraldo 45

Klasyczna osteria zlokalizowana blisko historycznego centrum Modeny, działająca od wielu lat jako miejsce wierne lokalnym tradycjom kulinarnym. Wnętrze lokalu jest proste i kameralne, można też usiąść w przestronnym ogródku. Menu restauracji opiera się na sezonowych produktach i klasycznych recepturach regionu Emilia-Romania. Postawiłam tu na klasykę: Prosciutto di Modena z melonem oraz sałatkę szefa — prostą, pełną różnorodnych składników i tak ogromną, że lepiej ją wziąć do podziału. Wyśmienite było także tortellini z ragù – pełne smaku i bardzo domowe.

IL MANNARINO, Via Emilia Est 899

Il Mannarino to nowoczesna włoska „macelleria con cucina” — połączenie rzeźni, sklepu mięsnego i restauracji. Koncept opiera się na wysokiej jakości mięsie, które wybiera się bezpośrednio przy ladzie, a następnie jest przygotowywane w kuchni. Lokal w Modenie to jeden z dwudziestu trzech działających pod tym szyldem we Włoszech. Jego specjalnością są steki, burgery oraz klasyczne włoskie dania mięsne. To dobre miejsce, jeśli chcesz poznać bardziej nowoczesne oblicze kulinarnej sceny Modeny. Zamówiłam tatar, który był bardzo dobrze doprawiony, a potem spróbowałam różnych rodzajów mięs wybierając je wcześniej przy ladzie. Do mięs dobrałam dodatki takie jak: pieczone ziemniaki czy caponatina czyli warzywny gulasz na bazie posiekanego smażonego bakłażana. To była wyśmienita mięsna uczta.

RISTORANTE PIZZERIA L’INCONTRO, via Dino Ferrari 9/2, Maranello

Ristorante Pizzeria L’Incontro to popularna restauracja zlokalizowana dosłownie kilka kroków od Museo Ferrari w Maranello, położonego ok 20 km od Modeny. To dobre miejsce zarówno na obiad dla fanów motoryzacji głodnych po kilkugodzinnej wizycie w muzeum, jak i na szybki lunch w trakcie dnia. Lokal ma typowo włoski, codzienny charakter, a jego menu obejmuje pizzę, makarony, owoce morza i klasyczne dania kuchni emiliańskiej. Wyróżnia go przede wszystkim lokalizacja w samym centrum „świata Ferrari” oraz duży ogródek, który szczególnie latem jest pełen turystów i fanów motoryzacji z całego świata. Nawet nazwy pizzy, którą można tu zamówić, nawiązują do świata szybkich samochodów. Pizza Formuła 1 z mozzarellą, pieczarkami i prosciutto crudo była cienka, dobrze wypieczona, smakowała bez zarzutu, niezła też była sałatka z tuńczykiem i mozzarellą. Najciekawszym wyborem w L’Incontro był  stek z wołowiny przygotowywany na soli himalajskiej — soczysty,  przygotowany w punkt, wyśmienity.

UVA D’ORO, Via Mario Alberto 52

Jedna z bardziej rozpoznawalnych restauracji Modeny, działająca od wielu lat w centrum historycznej części miasta, zaledwie kilka minut spacerem od katedry i głównych placów miasta.  Restauracja ma także przestronny letni ogródek, co pozwala zjeść posiłek praktycznie w sercu starego miasta. Lokal cieszy się popularnością zarówno wśród mieszkańców jak i turystów. Restauracja specjalizuje się w tradycyjnych daniach emiliańskich – tortellini, tagliatelle al ragù, a także daniach mięsnych i przystawkach opartych na lokalnych produktach, takich jak Parmigiano Reggiano czy Aceto Balsamico Tradizionale di Modena.  Kolację zaczęłam od bruschetty z pomidorami — prostej, ale świetnie wykonanej — oraz pysznego karczocha z fondue z musem z Parmigiano Reggiano. Z dań głównych godne polecenia są żeberka wieprzowe serwowane z frytkami — bardzo konkretne, sycące danie — oraz dwa świetne lokalne dania z makaronem w roli głównej: gramigna z ragù i passatelli z guanciale.

RISTORANTE BAIA DEL RE, Strada Vignolese 1684

Restauracja położona na obrzeżach miasta w hotelu o tej samej nazwie, z dala od turystycznego centrum. Ma długą historię, sięgającą połowy lat 20. XX wieku, kiedy to w Modenie powstała Osteria Nuova, będąca stacją przesiadkową dla poczty, która w 1928 roku przyjęła nazwę „Baia del Re”. Stacja pocztowa zyskała sławę dzięki wykwintnej, typowej dla regionu Emilia-Romania kuchni, której można było spróbować przy stołach restauracji w prawdziwie rodzinnej atmosferze. Restauracja serwuje typową domową kuchnię: od tortellini alla pasta fresca po carrello dei bolliti, specjalność lokalu. Nam bardzo smakowały  tortellini pasticcio, a także sałatki pełne lokalnych produktów.

GELATERIA BLOOM, Via del Taglio 26, Piazza Mazzini 42

Nowoczesna lodziarnia z lodami rzemieślniczymi w centrum Modeny, która zdobyła popularność dzięki jakości składników i kreatywnym smakom. Gelateria Bloom działa w Modenie od kilkunastu lat i należy do najbardziej znanych lodziarni w mieście. Marka ma obecnie dwa lokale w centrum — przy Via Taglio i Piazza Mazzini. Bloom wyróżnia się  kreatywnymi smakami, często opartymi na lokalnych produktach i sezonowych składnikach. Słynie także z charakterystycznego sposobu formowania lodów w kształt kwiatu, przypominającego różę. Obok klasyków można tu znaleźć bardziej oryginalne połączenia, takie jak lody z mleka oślego, ricotty z figami, mascarpone z octem balsamicznym czy różne interpretacje pistacji i czekolady z dodatkami inspirowanymi kuchnią Emilii-Romanii. Bloom słynie również z sezonowych smaków tworzonych z lokalnych produktów — czasem są to połączenia inspirowane włoskimi deserami, czasem bardziej eksperymentalne kompozycje owocowe lub ziołowe.

PRODUCENCI OCTU BALSAMICZNEGO:

Ocet balsamiczny to jeden z bardziej znanych produktów z Modeny i okolic, dlatego nie warto wyjeżdżać stąd bez wizyty u przynajmniej jednego producenta tego wyjątkowego octu. W samej Modenie i jej okolicach działa dziś kilkudziesięciu producentów balsamico – od niewielkich rodzinnych acetai po znane na całym świecie marki eksportujące swoje produkty do wielu krajów. Oficjalne konsorcjum producentów zrzesza obecnie 51 firm posiadających oznaczenie IGP, które gwarantuje autentyczność oraz przestrzeganie tradycyjnych metod produkcji. My odwiedziliśmy trzech zupełnie różnych producentów poznając ich historię, sposób produkcji, degustując różne rodzaje octów i robiąc zakupy w lokalnych sklepikach.

ACETAIA COMUNALE DI MODENA, Via Luigi Carlo Farini 65

Acetaia Comunale di Modena mieści się na poddaszu historycznego ratusza Palazzo Comunale, tuż przy Piazza Grande w samym centrum Modeny i pozwala poznać tajniki tego wyjątkowego produktu bez opuszczania miasta. Prowadzona jest przez lokalne stowarzyszenie ekspertów i producentów balsamico we współpracy z miastem Modena, a jego celem jest ochrona oraz popularyzacja tradycji produkcji octu balsamicznego. W drewnianych beczkach na poddaszu dojrzewa tu Aceto Balsamico Tradizionale di Modena, produkowany zgodnie z dawnymi metodami przekazywanymi od pokoleń. Podczas wizyty można poznać historię balsamico, proces dojrzewania octu i zrozumieć, dlaczego produkt ten jest tak ważnym elementem tożsamości Modeny.

ACETEIA MALPIGHI, Via Emilia Est 1525

Jedna z najbardziej znanych rodzinnych acetaia w regionie, działająca od 1850 roku. Właścicielem Acetaia Malpighi jest rodzina Malpighi, która zajmuje się produkcją tradycyjnego octu balsamicznego od połowy XIX wieku. Firmę prowadzą dziś potomkowie założyciela Pietro Malpighiego kontynuując wielopokoleniową rodzinną tradycję. Oprócz klasycznych poddaszy z beczkami można tu zobaczyć cały proces produkcji, a na końcu wziąć udział w degustacji octów z różnych roczników. Bardzo interesująco o historii miejsca, procesie produkcji opowiedziała nam jedna z właścicielek acetei. Wizytę zakończyła degustacja, podczas której spróbowaliśmy kilkanaście rodzajów octów, z których kilka pojechało z nami do domu.

IL BORGO DEL BALSAMICO, Via Chiesa di Albinea 8, Albinea

Położona poza Modeną, w spokojnej okolicy wśród wzgórz, ta acetaia ma bardziej kameralny i butikowy charakter. Octy tej marki znam i używam od lat – można ich spróbować, a także kupić m.in. w winiarni Mielżyński przy Burakowskiej w Warszawie. Chęć poznania miejsca, gdzie są produkowane moje ulubione octy skłania mnie do zboczenia z trasy z Modeny do Parmy i odwiedzenia niewielkiej miejscowości Albinea, gdzie mieści się Il Borgo del Balsamico. Octownia została założona stosunkowo niedawno (w latach 90.) i od początku stawia na jakość i rzemieślnicze podejście do produkcji. Jej właścicielkami są siostry Cristina i Silvia Crotti, które prowadzą rodzinną acetaię, rozwijając pasję zapoczątkowaną przez ich ojca, Renzo Crottiego.  Przy Il Borgo del Balsamico działa także kameralny hotel, w którym można połączyć degustację balsamico z pobytem w spokojnej, wiejskiej okolicy wśród wzgórz Emilii-Romanii.